Renk seçin:


E Klavye : On-Parmak Yazım için ilk Bilimsel Türkçe Klavye

  • 20 Temmuz 2017
  • 872 kez görüntülendi.
E Klavye : On-Parmak Yazım için ilk Bilimsel Türkçe Klavye

E Klavye : On-Parmak Yazım için ilk Bilimsel Türkçe Klavye

Boğaziçi Üniversitesi’nden Türkçeye özel, ergonomik ve performans odaklı yeni bir klavye önerisi

Boğaziçi Üniversitesi Türkçeye uygun ergonomik ve optimal bir klavye geliştirdi: E Klavye. On parmak yazım ilkeleri gözönüne alınarak hazırlanan klavye, hızlı yazım performansının yanısıra sağlık ve konfor açısından da kullanıcılara avantaj sağlayacak.

 

Endüstri Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mahmut Ekşioğlu’nun liderliğinde yaklaşık üç yıldır yürütülen bilimsel araştırmalar sonucu geliştirilen ve TÜBİTAK tarafından da desteklenen klavye geliştirme projesinde patent alma aşamasına gelindi.

 Mevcut klavye sistemleri ergonomik olmadığından el-bilek kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları riskini artırabiliyor

Projenin çıkış noktasının klavye üzerindeki harflerin ergonomik yerleşimini araştırmak olduğunu aktaran Doç. Dr. Mahmut Ekşioğlu, iyi bir klavye tasarımında en önemli ölçütün harflerin klavyedeki dağılımı olduğunu belirtti. Ekşioğlu, harflerin parmak kapasite ve hareketlerine göre en uygun dağılımının yazım performansını artırdığı gibi; aynı zamanda sağlık ve konfor açısından da daha rahat kullanım sağladığını belirtti.

Mahmut Ekşioğlu, klavyede harf yerleşim düzeninin optimal olmaması durumunda kullanıcının yazım performansı açısından sorun yaşayabileceği gibi, aynı zamanda özellikle el ve bileklerde karpal tünel sendromu, tenosinovit vb. kas-iskelet sistemi hastalıkları riski ile karşı karşıya kalabileceğine dikkat çekti. Ekşioğlu devamla, “ Bu hastalıklara maruz kalan kişiler hem çalışamaz duruma gelir ve hem de ızdırap çekerler. Bu da ülke ekonomisi ve yaşam kalitesi açısından önemlidir,” dedi.

E-Klavye, on parmak yazanlara, sağlık ve performans açısından önemli avantajlar sağlayacak

Proje kapsamında yürütülen araştırmalar sırasında, ergonomik ölçütlerin deneysel çalışmalarla belirlendiğini anlatan Ekşioğlu, “Laboratuvar deneyleri ile her parmağın tek tek tuş basım hızını bularak hız kapasitelerini tespit ettik. Bunun için farklı yaş gruplarından yetişkinler üzerinde deneyler yaptık. Parmakların ikili kombinasyonları ile ilgili deneyde ise iki tuşa ardı ardına basmak için geçen ortalama süreleri ölçtük. Ayrıca, Türkçedeki harf ve harf çiftlerinin ardışık kullanım sıklıklarını belirledik. Bu verileri geliştirdiğimiz optimizasyon modelimizde girdi olarak kullandık. Modelin çözümü ile elde ettiğimiz 152 klavye yerleşiminden en iyi üç aday klavye yerleşimini, ikisi deneysel,  üç ayrı doğrulama testine tabi tuttuk ve F ve Q klavyelerle performans ve sağlık ölçütü açısından karşılaştırdık. Bu testlerden birinde sensörlerle donanmış bir çift ´hareket yakalayıcı veri eldiveni´ kullandık ve tendon hareket mesafelerini ölçtük.  E klavye, tipik bir Türkçe metni, F ve Q klavyeden önemli derecede daha az tendon hareketi ile yazmayı sağladı. Tendon hareket miktarı fazlalığının el-bilek kas iskelet hastalıkları için bir risk teşkil ettiği bilinmektedir.  E klavye, optimizasyon sonuçları ve bütün doğulama testlerinde (Dvorak klavye tasarım ilkelerine göre karşılaştırma, tendon hareket deneyi ve yazım hızı deneyinde) F ve Q klavyeden daha başarılı bulundu.”

Doç. Dr. Mahmut Ekşioğlu, “Birçok dünya dili için ergonomik ve optimal klavye yerleşimleri oluşturma çabaları yıllardan beri araştırmacılar tarafından yürütülmektedir. Günümüze kadar geliştirilen klavyelerin hiçbirinde ergonomik ölçütler deneysel verilere dayanmıyor. Türkçe için biz bunu başarmış durumdayız. Büyük bir özgüvenle söyleyebilirim ki, E-klavye, dünyada hem deneye ve hem de matematiğe dayanan ve aynı zamanda doğrulama testleri yapılmış ilk ve tek bilimsel klavyedir. Şunu da önemle belirtmeliyim: Biz ülkemiz için E klavyeyi geliştirmekle kalmadık, dünyaya da ergonomik ve optimal klavyeler geliştirme yöntemimizi hediye ediyoruz. Bizim yöntemimizi kullanarak diğer birçok dünya dili için ergonomik ve optimal klavyeler kolayca geliştirilebilecektir” dedi.

Dr. Ekşioğlu F klavye ile ilgili olarak da şunları söyledi. “Türkçe için geliştirilen ilk klavye olan F Klavye, 1950´lerin Türkçesine ve şartlarına göre geliştirilmiş ve Q kavyeye göre daha başarılı bir klavyedir. Fakat geliştirilmesinde kullanılan bilimsel yöntemin ne olduğuna dair literatürde hiç bir bilgiye rastlamadık. Matematiksel bir optimizasyona dayanmadığı kesin. Varsa eğer, deneysel altyapısının ne olduğuna dair literatürde bilimsel olarak geçerli bir bilgi de yok. Olma ihtimali de zayıf. Çünkü 1950´ler Ergonomi ve Optimizsayon tekniklerinin Avrupa ve ABD´de uygulanmaya henüz konduğu başlangıç dönemleri. Ayrıca, F klavyeyi oluşturmada kullanılan Türkçe harf sıklıkları, Türkçe Ulusal Derlemine göre değil, fakat 1950´lerin TDK sözlüğüne göre tespit edilmiş ve harf çiftlerinin sıklıkları kullanılmamış. Yazım yükü parmaklara kapasitelerince dağıtılmamakta ve işaret parmaklarına aşırı yüklenilmektedir. Sonuç olarak,  F klavye, Dvorak klavye yerleşim ilkelerinin kısmen uygulanması ve deneme-yanılma yoluyla oluşturulmuş bir klavye görünümündedir.”

kaynak: http://haberler.boun.edu.tr/tr/haber/on-parmak-yazim-icin-ilk-bilimsel-turkce-klavye-e-klavye

________________

Boğaziçi Üniversitesi Türkçe’ye özel, ergonomik ve performans odaklı bir klavye geliştirdi. Kısacası F ve Q klavyenin yanı sıra bir de “E klavye”miz oldu.

Yapılan açıklamalara göre klavye, hızlı yazmakla birlikte; sağlık ve konfora da önem veriyor. Endüstri Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç Dr. Mahmut Ekşioğlu’nun liderliğinde geliştirilen ve TÜBİTAK tarafından da desteklenen klavye, 10 parmak yazım ilkeleri göz önüne alınarak tasarlanmış. Ekşioğlu, iyi bir klavye tasarımında en önemli ölçütün harflerin klavyedeki dağılımı olduğunu belirtiyor ve ekliyor: “Harflerin parmak kapasite ve hareketlerine göre dağılımı yazım performansını artırır, bunun yanı sıra sağlık ve konfor açısından da daha rahat bir kullanım sağlar. Klavyede harf yerleşim düzeninin optimal olmaması durumunda kullanıcı, yazım performansı açısından sorun yaşayabilir. Aynı zamanda, özellikle el ve bileklerde karpal tünel sendromu, tenosinovit gibi kas-iskelet sistemi hastalıkları riski ile karşı karşıya kalınabilir. Bu hastalıklara maruz kalan kişiler hem çalışamaz duruma gelir, hem de ızdırap çekerler. Bu da ülke ekonomisi ve yaşam kalitesi açısından önem taşır.

Klavye geliştirilirken, farklı yaş gruplarından yetişkinlerle birlikte laboratuvar ortamında çeşitli çalışmalar yürütülmüş. Her parmağın tek tek tuş basım hızı bulunarak, hız kapasiteleri tespit edilmiş. Ekşioğlu, bu süreci şöyle anlatıyor: “Parmakların ikili kombinasyonları ile ilgili deneyde ise iki tuşa ardı ardına basmak için geçen ortalama süreleri ölçtük. Ayrıca, Türkçedeki harf ve harf çiftlerinin ardışık kullanım sıklıklarını belirledik. Bu verileri geliştirdiğimiz optimizasyon modelimizde girdi olarak kullandık. Modelin çözümü ile elde ettiğimiz 152 klavye yerleşiminden en iyi üç aday klavye yerleşimini, ikisi deneysel, üç ayrı doğrulama testine tabi tuttuk ve F ve Q klavyelerle performans ve sağlık ölçütü açısından karşılaştırdık. Bu testlerden birinde sensörlerle donanmış bir çift ´hareket yakalayıcı veri eldiveni´ kullandık ve tendon hareket mesafelerini ölçtük. E klavye, tipik bir Türkçe metni, F ve Q klavyeden önemli derecede daha az tendon hareketi ile yazmayı sağladı. Tendon hareket miktarı fazlalığının el-bilek kas iskelet hastalıkları için bir risk teşkil ettiği bilinmektedir. E klavye, optimizasyon sonuçları ve Dvorak klavye tasarım ilkelerine göre karşılaştırma, tendon hareket deneyi ve yazım hızı deneylerinde F ve Q klavyeden daha başarılı bulundu.

Ekşioğlu, F klavyenin bilimsel çalışmalardan yoksun olduğunu da belirtmiş. Ekibin geliştirdiği E klavyenin ise, deneye ve matematiğe dayanan; aynı zamanda doğrulama testleri yapılmış ilk ve tek bilimsel klavye olduğunu belirtmekte fayda var.

E klavye yaygonlaşır mı, hep birlikte göreceğiz. Ancak en azından F klavye ve Q klavye kullanmaya alışan eski nesillerin, E klavyeye geçişi zor olacaktır. Gelecekte ne olacağını da zaman gösterecektir.

kaynak: http://www.silikonvadisi.tv/genel/bogazici-universitesinden-e-klavye-61208.html

 

 

En son testlerde ise F klavyenin ezici üstünlük sağladığını da belirtmeden geçmemek lazım. Bununla ilgili habere şuradan bakabilirsiniz

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

*